Gotowanie dla seniora na szteli

Praca opiekunki osób starszych w Niemczech to znacznie więcej niż tylko wsparcie w codziennych czynnościach. Jednym z często spotykanych na szteli obowiązków jest przygotowywanie posiłków. Mogłoby się wydawać – nic prostszego. Jednak w opiece nad seniorem każda decyzja jest ważna, a przemyślany posiłek nie tylko zaspokaja głód, ale też wspiera zdrowie osoby starszej. Gotowanie na szteli bywa wyzwaniem. Trzeba bowiem pogodzić przyzwyczajenia seniora, zalecenia lekarskie, specyfikę niemieckiej kuchni oraz własne doświadczenia kulinarne. Jak się w tym odnaleźć? Oto kilka wskazówek, które z pewnością ułatwią Ci codzienne planowanie posiłków. 

Obowiązki opiekunki w Niemczech a gotowanie 

Zakres obowiązków opiekunki seniora zależy od wielu czynników i zazwyczaj jest ustalany indywidualnie z rodziną i agencją. W większości przypadków jednak, oprócz standardowej opieki, osoba na tym stanowisku wykonuje również drobne prace domowe – w tym gotowanie. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy senior nie jest już w stanie samodzielnie przygotować sobie posiłku. Opiekunka odpowiada wtedy za cały proces – od zaplanowania potraw, przez zakupy, aż po gotowanie i sprzątanie po posiłku. Zdarza się, że podopieczny chce uczestniczyć w gotowaniu albo przynajmniej decydować o menu. Warto go do tego zachęcać: wspólne szykowanie posiłków może być doskonałą aktywnością i elementem budowania relacji. Trzeba jedynie pamiętać o zaleceniach dietetycznych, których musi trzymać się senior. 

Osobną kwestią są zakupy. Dobrze jest ustalić szczegóły już na samym początku współpracy – rodziny zazwyczaj pozostają otwarte na sugestie. Najczęściej opiekunka otrzymuje budżet na zakupy oraz listę produktów, które osoba starsza lubi. Za zakupy płaci rodzina; przekazuje opiekunce gotówkę albo udostępnia kartę płatniczą. Zawsze należy rozliczać się z wydatków, a najlepszym do tego sposobem jest trzymanie paragonów. Przed każdym większym zakupem dobrze jest skonsultować się z rodziną. 

Dowiedz się też jak najwięcej o preferencjach seniora. Może ma swój ulubiony sklep albo produkty konkretnych firm? Osoby starsze nie lubią nagłych zmian, dlatego kupienie innego jogurtu, niż zwykle, „bo tamtego nie było”, może wywołać złość i zniechęcenie. Warto więc na początku dobrze poznać zarówno nawyki podopiecznego, jak i oczekiwania rodzin. Czasami bliscy seniora chcą, by opiekunka kupowała świeże produkty kilka razy w tygodniu, a innym razem wystarczą większe zakupy raz na tydzień. W dobrym tonie jest informować o promocjach i rozsądnie gospodarować otrzymanym budżetem. 

Codzienne menu niemieckiego seniora 

Niemiecki jadłospis jest nieco inny niż polski. Nasi zachodni sąsiedzi jedzą lekkie, ale bogate w dodatki śniadania. Na stołach najczęściej pojawia się pieczywo jasne i pełnoziarniste, masło, sery, wędliny, pasztety, a także dżem, miód i kremy czekoladowe. Niemcy chętnie jedzą też jajka na miękko, jogurty naturalne z owocami czy musli. Do śniadania pije się kawę, herbatę lub kakao. 

Obiad to wciąż w wielu domach główne – a czasem jedyne – ciepłe danie. Niemcy uwielbiają mięso, zatem w porze obiadowej na stole lądują schnitzle, czyli kotlety panierowane, pieczone lub smażone mięsa, takie jak wieprzowina czy drób, a także kiełbasy różnego rodzaju – bratwurst, bockwurst czy currywurst. Do nich podaje się ziemniaki w różnych formach: gotowane, puree, smażone (Bratkartoffeln), a także kluski czy knedle ziemniaczane (Kartoffelknödel). Częstym dodatkiem są również warzywa, takie jak marchewka, groszek, fasolka szparagowa czy różne odmiany kapusty – szczególnie kapusta kiszona (Sauerkraut) lub modra kapusta podawana na ciepło. 

W niemieckiej kuchni popularne są też dania jednogarnkowe i zupy, choć pełnią bardziej rolę przekąski, niż głównego posiłku. Nasi zachodni sąsiedzi jedzą zupy ziemniaczane (Kartoffelsuppe), zupy z soczewicy (Linsensuppe), grochówki czy zupy warzywne. W chłodniejsze dni często przygotowuje się eintopf, czyli gęste, sycące danie łączące mięso, warzywa i ziemniaki lub rośliny strączkowe. 

Kolacja zwykle przypomina śniadanie, a większość Niemców je ją na zimno. Na stole ponownie ląduje pieczywo, sery, wędliny, pasty kanapkowe, ogórki kiszone lub konserwowe, pomidory oraz sałaty. Niekiedy podaje się też sałatkę ziemniaczaną, jajeczną albo z tuńczykiem. Na kolację można zaserwować również zupę, jajecznicę, naleśniki czy lekkie dania warzywne. 

Gotowanie dla seniora: kluczowe zasady żywienia 

W podeszłym wieku odżywianie jest szczególnie ważne dla zdrowia i dobrego samopoczucia. Posiłki powinny być przede wszystkim lekkostrawne, regularne i dostosowane do stanu zdrowia seniora. Osoby starsze często mają wolniejszy metabolizm, zmagają się z problemami trawiennymi, a ich zapotrzebowanie kaloryczne się zmniejsza. Mimo wszystko nadal potrzebują odpowiedniej ilości białka, witamin i minerałów. Niestety, wielu seniorów z różnych powodów nie jest w stanie samodzielnie dbać o swoje menu. Tutaj na scenę wkracza opiekunka, która przejmuje to zadanie. A może się ono okazać niełatwe. Tradycyjna niemiecka kuchnia bywa wyzwaniem dla układu trawiennego seniora. Tłuste mięsa, smażone potrawy czy ciężkie sosy nie zawsze są dobrze tolerowane przez organizm. Dlatego warto umiejętnie dostosować klasyczne dania do potrzeb podopiecznego. 

Zamiast smażenia wybierz więc gotowanie, duszenie lub pieczenie z małą ilością tłuszczu. Można również zmniejszać porcje mięsa na rzecz warzyw i lekkich dodatków. Warto również zrezygnować z tłustej śmietany i zastąpić ją jogurtem naturalnym. Dobrym rozwiązaniem jest unikanie panierki i smażenia na głębokim tłuszczu. Zamiast ostrych i słonych przypraw sięgaj po świeże i suszone zioła, które wzbogacą smak potraw. Dieta seniora powinna być też bogata w produkty wspomagające trawienie: gotowane warzywa, lekkie kasze, ryż, chude mięso, ryby. Zachęcaj podopiecznego do jedzenia kiszonek i kefirów, które wspierają florę bakteryjną jelit. 

Podsumowanie – jakie posiłki gotować na szteli 

Wielu opiekunów zastanawia się, czy proponować podopiecznemu polskie potrawy. Odpowiedź brzmi: tak, ale wszystko zależy od nastawienia seniora. Niektóre osoby starsze są ciekawe nowych smaków i chętnie próbują dań takich jak rosół, pierogi czy lekkie zupy warzywne. Możesz zatem zacząć od prostych i łagodnych potraw, które nie odbiegają zbyt mocno od znanych seniorowi smaków. Warto też pytać go o zdanie i nie narzucać się, jeśli wolałby pozostać przy tradycyjnych niemieckich daniach. 

Mogłoby się wydawać, że gotowanie na szteli jest po prostu kolejnym obowiązkiem opiekunki. W rzeczywistości stanowi ono jeden z elementów dbania o zdrowie, kondycję i samopoczucie seniora. Dobrze zbilansowana dieta pozwala mu cieszyć się życiem oraz z chęcią podejmować codzienne aktywności. 

 

Źródło: 

[1] https://www.deutschland.de/pl/topic/zycie/kuchnia-niemiecka-kulinarna-podroz-po-niemczech