Wielkanoc to wyjątkowy czas, który łączy tradycje religijne z radosnym świętowaniem nadejścia wiosny. Pracując w Niemczech, możesz zauważyć, że i nasi zachodni sąsiedzi chętnie hołdują wielkanocnym zwyczajom. Wiele z nich przypomina nasze polskie tradycje, ale istnieje też sporo różnic, których nie sposób nie zauważyć. Niemcy inaczej obchodzą poszczególne dni świąteczne i w odmienny sposób podchodzą do wielowiekowych tradycji. Dobrze jest więc poznać niemieckie zwyczaje wielkanocne – zwłaszcza jeśli w tym czasie przebywasz na szteli. Nasz artykuł Ci w tym pomoże.
Kiedy w Niemczech zaczyna się świętowanie Wielkanocy?
Tak samo, jak i u nas, pierwsze przygotowania do Wielkanocy zaczynają… sklepy. Już na kilka tygodni przed świętami na półkach pojawiają się tematyczne dekoracje, czekoladowe zajączki i kolorowe jajka. Wiele rodzin ozdabia swoje domy zielonymi i kwiatowymi gałązkami, wydmuszkami oraz wielkanocnymi bukietami kwiatów. Oficjalne świętowanie rozpoczyna się w Wielki Czwartek i trwa aż do Poniedziałku Wielkanocnego.
Niemiecki Wielki Czwartek (Gründonnerstag ) ma raczej spokojny, rodzinny charakter. Jego nazwa kojarzy się z kolorem zielonym, dlatego cały ten dzień jest wręcz skąpany w zieleni. Poczynając od dekoracji, aż po posiłki, wszystko ma kolor zielony. Na stołach pojawiają się takie dania, jak szpinak, sałatki i zupy jarzynowe. W Niemczech to dzień przygotowań i wyciszenia, a tradycje, choć ważne, nie są zbytnio rozbudowane.
Wielki Piątek (Karfreitag) to jedno z najważniejszych świąt w niemieckim kalendarzu. Nasi zachodni sąsiedzi nie idą wtedy do pracy (to dzień ustawowo wolny), a większość sklepów, restauracji i punktów usługowych jest zamknięta. Jeżeli więc akurat jesteś na zleceniu, przygotuj się na wcześniejsze zrobienie zakupów. W Wielki Piątek może się to okazać po prostu niemożliwe. Tego dnia obowiązuje też tak zwana „cisza świąteczna”. Nie organizuje się głośnych imprez, a w wielu regionach obowiązują ograniczenia dotyczące wydarzeń rozrywkowych. Niemcy wybierają się na nabożeństwa religijne, a przez resztę dnia przebywają w domu, z rodziną. Wielki Piątek to też dzień postny – tradycyjnie nie je się mięsa, a zamiast niego na stołach lądują ryby. Wielu ludzi przestrzega tego zwyczaju z uwagi na przekonania religijne; dla niektórych jest to po prostu tradycja.
W Wielką Sobotę nikt nie idzie do kościoła z koszyczkiem. Niemcy nie znają tego zwyczaju. W domach trwają za to intensywne przygotowania do świąt. Panie domu robią zakupy i gotują, dzieci wieszają dekoracje. Wieczorem w wielu regionach rozpala się ogniska wielkanocne (Osterfeuer). To jeden z najbardziej charakterystycznych niemieckich zwyczajów wielkanocnych. Ogromne ogniska mają symbolizować odejście zimy i narodzenie się nowego życia na wiosnę. Często przy ogniu spotykają się całe społeczności lokalne, a spotkaniom tym towarzyszy jedzenie, muzyka i rozmowy.
Święta wielkanocne – niemieckie zwyczaje
Momentem kulminacyjnym całego okresu wielkanocnego jest oczywiście Niedziela Wielkanocna. Ma ona radosny, rodzinny charakter. Najmłodsi cieszą się na wizytę zajączka wielkanocnego (Osterhase) i szukają słodyczy oraz prezentów, które im przyniósł. Całe rodziny spotykają się przy suto zastawionym stole. Honorowe miejsce na nim zajmują oczywiście jajka, a także pieczywo, wędliny, ciasta oraz tradycyjne wypieki w kształcie baranka lub zajączka. Obiad upływa pod znakiem mięs: pieczeni wieprzowej albo baraniej i lekkich zup, a na deser podaje się struclę owocową. Niemcy cieszą się wspólnym czasem z bliskimi, a dzieci korzystają z pierwszych ciepłych dni i chętnie szukają poukrywanych w ogrodzie jajek.
Poniedziałek Wielkanocny to w Niemczech również dzień wolny od pracy. Jest on jednak znacznie spokojniejszym świętem niż to, które znamy. Przede wszystkim nasi zachodni sąsiedzi nie znają tradycji śmigusa-dyngusa. Zamiast polewania się wodą Niemcy wychodzą na spacery, wyjeżdżają na wycieczki albo odwiedzają rodzinę i znajomych. To czas relaksu i odpoczynku po intensywnym wielkanocnym tygodniu.
Opieka nad seniorem w Wielkanoc
Wielkanoc jest szczególnym czasem w opiece. Codzienna rutyna zostaje zaburzona, dużo więcej się dzieje, a senior przeżywa wiele zmian. Jedną z największych i najczęstszych jest wymiana opiekunki. Stała opiekunka wyjeżdża do rodziny na święta, a na jej miejsce przyjeżdża zmienniczka. Podopieczny nie ma wiele czasu, by zaufać nowej osobie, co sprawia, że okres wielkanocny staje się jeszcze trudniejszy. Co możesz zrobić w takiej sytuacji? Zaproponuj seniorowi wspólne przygotowania. Zaangażuj go w lekkie prace, takie jak malowanie pisanek, przygotowanie bukietu lub krojenie warzyw na sałatkę. Rozmawiajcie przy tym o zwyczajach, porównujcie polskie i niemieckie tradycje. Staraj się też oszczędzać podopiecznemu chaosu i nadmiernego hałasu; przygotuj mu oddzielne pomieszczenie, w którym będzie mógł się zrelaksować. Jeżeli jest osobą wierzącą, zadbaj o to, by mógł uczestniczyć w obrzędach.
Niezależnie, czy mamy okres świąteczny, czy zwykły, opiekunka powinna dbać o podstawową opiekę seniora. W natłoku przygotowań łatwo jednak zapomnieć o wielu rzeczach. Ustaw sobie przypomnienie o lekach w telefonie, dbaj o to, by podopieczny chodził spać o stałej porze. Jeśli osoba starsza ma specjalną dietę, pomyśl, jak można „odchudzić” wielkanocne potrawy. Zachęcaj też podopiecznego do spokojnych spacerów – ruch uspokaja, poprawia nastrój i pomaga w trawieniu.
Polka w niemieckim domu – zwyczaje wielkanocne
Różnice kulturowe między Polską a Niemcami bywają spore, a w takie dni, jak Wielkanoc, szczególnie rzucają się w oczy. Będąc daleko od domu, w obcym kraju, chcesz wprowadzić nieco domowej, świątecznej atmosfery – i jest to zupełnie zrozumiałe. Warto jednak najpierw sprawdzić, czy dane zwyczaje nie spotkają się z negatywnym odbiorem miejscowych. Najważniejszym przykładem niech będzie tutaj polewanie się wodą, czyli nasz polski śmigus-dyngus. Niemcy nie znają tej tradycji, a oblanie czy nawet opryskanie kogoś wodą może być odebrane jako brak kultury lub naruszenie czyjejś przestrzeni. Również wprowadzanie do domu podopiecznego zwyczaju święconki może spotkać się z niezrozumieniem. I przede wszystkim warto pamiętać o powadze Wielkiego Piątku. Głośne zachowanie czy organizowanie imprez tego dnia może zostać źle odebrane.
Przykładowe życzenia wielkanocne po niemiecku
Chcesz wiedzieć, jak złożyć życzenia podopiecznemu? Oto kilka propozycji.
- Frohe Ostern!
- Ich wünsche Ihnen ein frohes und entspanntes Osterfest.
- Frohe Ostern und viel Gesundheit!
- Gesegnete Ostern! (religijna forma życzeń)
Podsumowanie
Wielkanoc w Niemczech łączy ze sobą tradycję, wierzenia, rodzinne ciepło i wiosenną radość. Tak samo, jak i w Polsce, są to dni wytchnienia i spokoju, a towarzyszące im zwyczaje mają szczególne, symboliczne znaczenie. Będąc opiekunką seniora, warto je znać i wiedzieć, jakie są różnice między naszą a niemiecką Wielkanocą. Dzięki temu nie tylko nie popełnisz „gafy”, ale też będziesz mogła zorganizować podopiecznemu idealne święta.
Źródło:

Wielkanoc w Niemczech
opiekunka w Niemczech