Co jest najważniejsze w pracy opiekunki w Niemczech? Doświadczenie, wykształcenie, a może gotowość do długoterminowego wyjazdu? Okazuje się, że wszystkie te kwestie mają mniejsze znaczenie, niż cechy charakteru opiekunki. Dziś przyjrzymy się najważniejszym z nich i określimy, dlaczego są przydatne w tej pracy. Zapraszamy do lektury artykułu!
Jak wygląda praca w opiece w Niemczech?
Opiekunka seniora, także ta zatrudniona w Niemczech, zazwyczaj wspiera go w codziennym życiu. Oczywiście zakres obowiązków zależy od stanu zdrowia podopiecznego oraz od jego oczekiwań. Opiekunka może więc pomagać w przygotowywaniu posiłków, robić zakupy, dbać o porządek w domu, a także asystować przy higienie i ubieraniu, pilnować, by senior przyjmował zalecone leki oraz towarzyszyć mu w wolnym czasie. Jednak najważniejszym elementem pracy opiekunki jest obecność. Dla wielu podopiecznych nie pozostaje ona jedynie „pomocą domową”. Jest też kimś, kto poświęca im czas, rozmawia z nimi, słucha, uspokaja lęki i daje poczucie bezpieczeństwa. Właśnie dlatego charakter opiekunki jest tak ważny. Obowiązków domowych można się nauczyć; spokoju, empatii i odpowiedzialności – niekoniecznie.
Do tego dochodzą oczekiwania rodzin seniorów. Często wymagają one, by opiekunka była nie tylko sumienna, ale też samodzielna i otwarta na komunikację. Nic w tym dziwnego – bliscy seniora chcą, by ten trafił w dobre ręce. Szukają więc osoby, która nie będzie traktowała swojej pracy jako listy obowiązków do odhaczenia, ale podchodziła do niej z uwagą i szacunkiem. Pragną, by opiekunka szybko reagowała na potrzeby podopiecznego i rozumiała, że ten może mieć gorszy dzień. Praca w niemieckiej opiece jest więc trudna; zdarzają się dni, przez które trudno przejść z uśmiechem na ustach. Pomagają w tym odpowiednie cechy charakteru. Jakie? Dowiesz się już za moment.
Przydatne cechy opiekunek osób starszych
-
Empatia
Empatia to cecha, bez której trudno wyobrazić sobie dobrą opiekunkę seniora. Osoba starsza często zmaga się nie tylko z chorobami, ale też z samotnością, lękiem i poczuciem utraty samodzielności. Jeszcze kilka lat temu sama robiła zakupy, gotowała i podejmowała decyzje, a dziś musi prosić o pomoc przy prostych czynnościach. To bywa dla niego upokarzające i bolesne. Empatyczna opiekunka rozumie te uczucia, nie ocenia seniora, nie ponagla go i nie bierze do siebie trudnego zachowania. Gdy podopieczny ciągle pyta o to samo, nie irytuje się, bo wie, że za tymi pytaniami stoi lęk, demencja albo zagubienie. Odpowiada więc spokojnie, a senior czuje, że jest traktowany z szacunkiem.
Czy empatię można rozwijać? Jak najbardziej. Wystarczy uważnie słuchać i obserwować drugiego człowieka, a także zadawać sobie pytanie „Co on może teraz czuć?” Niektóre osoby są naturalnie empatyczne, ale tej cechy można się także nauczyć.
-
Cierpliwość
To codzienne narzędzie pracy opiekunki. Seniorzy często poruszają się wolniej, potrzebują czasu na podjęcie decyzji, powtarzają te same historie albo mają kłopoty z pamięcią. Jeśli dorzucimy do tego pośpiech i brak czasu, mamy gotowy przepis na frustrację obu stron. Cierpliwa opiekunka ma tu przewagę. Zamiast się złościć, daje podopiecznemu czas, spokojnie tłumaczy kolejne kroki, wspiera i nie zawstydza. Wie, że ból czy inne dolegliwości mogą utrudniać seniorowi wykonywanie codziennych czynności.
-
Odpowiedzialność
W pracy w opiece odpowiedzialność to nie tylko punktualność i dotrzymywanie słowa. To też świadomość, że od drobnych decyzji może zależeć zdrowie i bezpieczeństwo seniora. Odpowiedzialna opiekunka pamięta o lekach, obserwuje samopoczucie podopiecznego, pilnuje terminów wizyt lekarskich i reaguje na niepokojące objawy. Gdy osoba starsza nie chce wstać z łóżka, opiekunka nie zbywa tego stwierdzeniem, że „pewnie ma gorszy dzień”. Obserwuje ją dalej, mierzy temperaturę i jeśli trzeba, podejmuje właściwe kroki. Dzięki temu może rozpoznać, gdy dzieje się coś złego i w porę poinformować rodzinę oraz lekarza.
-
Komunikatywność
Dobra opiekunka powinna umieć rozmawiać. I nie chodzi tylko o znajomość języka niemieckiego – choć w wielu ofertach to wymóg konieczny. Mowa tutaj przede wszystkim o jasnym i klarownym sposobie wyrażania myśli. Opiekunka powinna być szczerze zainteresowana rozmową, słuchać seniora i budować relację zarówno z nim, jak i z jego rodziną. To ważne, gdyż osoba starsza może nie powiedzieć wprost, że coś ją boli albo czegoś się boi. Czasem trzeba umieć wyczytać tę informację z tonu głosu, z krótkiej odpowiedzi albo z niechęci do wykonania jakiejś czynności. Opiekunka przekazuje też najważniejsze informacje rodzinie seniora. Robiąc to w sposób jasny i spokojny, unika konfliktów czy niedopowiedzeń.
-
Spokój i opanowanie
Każda opiekunka wie, że w pracy zdarzają się zarówno spokojne, jak i stresujące dni. Bywają okresy, w których tych drugich jest więcej. Senior przejawia trudne emocje: jest niespokojny, rozdrażniony, płaczliwy albo nawet agresywny. W takich chwilach panika w niczym nie pomoże – kluczem do sukcesu jest zachowanie spokoju. Tylko wtedy opiekunka może działać rozsądnie i krok po kroku przywrócić równowagę emocjonalną w domu.
-
Szacunek do drugiego człowieka
Szacunek gra w opiece bardzo ważną rolę. Pozwala widzieć w podopiecznym nie tylko osobę potrzebującą pomocy, ale przede wszystkim człowieka: z własną historią, przyzwyczajeniami i godnością. Senior nie przestaje być sobą tylko dlatego, że się starzeje – i opiekunka doskonale to rozumie. Nie mówi do niego w sposób infantylny, nie narusza jego granic i nie podejmuje za niego wszystkich decyzji. Za to pyta, co chciałby zjeść i dokąd pójść na spacer. Podczas kąpieli czy ubierania dba o jego poczucie godności oraz intymności. Cierpliwie słucha po raz dziesiąty tej samej historii z młodości. Po prostu pomaga podopiecznemu na nowo poczuć się odrębnym człowiekiem.
-
Elastyczność
Każdy dzień opiekunki może wyglądać nieco inaczej. Dziś senior ma dobry humor, a jutro może odmówić spaceru, nie przespać nocy albo potrzebować większego wsparcia. Rodzina może poprosić o zmianę planu dnia, lekarz – zalecić nową rutynę. Dlatego elastyczność jest w tej pracy bardzo ważna. Warto o tym pamiętać i nie trzymać się kurczowo jednego schematu postępowania, by uniknąć frustracji. Dobrym pomysłem jest nauka odpuszczania i otwartość na zmiany. Te cechy pomogą zachować równowagę psychiczną.
-
Samodzielność
Samodzielna opiekunka nie czeka na instrukcje przy każdej, najdrobniejszej sprawie. Potrafi ocenić, co w danej chwili jest pilne, a co może poczekać. Umie zaplanować zakupy, stworzyć harmonogram dnia tak, by senior czuł się komfortowo, i zadbać o porządek bez ciągłego przypominania. Jej zaradność sprawia, że rodzina czuje, iż ich bliski jest pod dobrą opieką.
-
Uczciwość
Opiekunka, która pracuje w Niemczech, zwykle mieszka z podopiecznym w jego domu. Ma więc dostęp do jego prywatnej przestrzeni, rzeczy osobistych, pieniędzy na zakupy, a czasem do dokumentów i informacji zdrowotnych. Rodzina i senior muszą zatem czuć, że mogą zaufać opiekunce – a do tego potrzebna jest uczciwość. Jak zachowuje się uczciwa opiekunka? Przede wszystkim mówi prawdę, przyznaje się do pomyłek, nie zataja problemów i nie wykorzystuje sytuacji. Jeśli coś stłucze, mówi o tym. Jeżeli zapomni o drobnej rzeczy, nie szuka wymówek. Pracodawca wie, że opiekunka, która jest uczciwa w małych sprawach, będzie uczciwa również w kluczowych.
-
Ciepło i życzliwość
Na koniec warto wymienić cechę, która często decyduje o tym, czy senior naprawdę polubi opiekunkę. Mowa o życzliwości, tej prawdziwej, z serca – nie o sztucznym uśmiechu czy przesadnej poufałości. Naturalne, serdeczne podejście opiekunki sprawia, że osoba starsza czuje się przy niej dobrze. Taka osoba potrafi rozjaśnić dzień jednym gestem, który potem na długo pozostanie w pamięci seniora.
Podsumowanie: dlaczego cechy charakteru są ważniejsze niż doświadczenie?
Zdobycie doświadczenia opiekuńczego to nie tylko wzbogacenie CV opiekunki. Jeśli masz już za sobą kilka szteli, zyskujesz praktyczne umiejętności i pewność siebie; wiesz też, jak zareagować w konkretnych sytuacjach. Jednak samo doświadczenie nie wystarczy, by móc nazywać się dobrą opiekunką. Można mieć na koncie mnóstwo wyjazdów i nadal nie umieć okazać seniorowi szacunku, cierpliwości czy zrozumienia. Z drugiej strony można wyjechać na pierwsze zlecenie i od razu doskonale odnaleźć się w tej pracy. Cechy charakteru są więc podstawą i warto, by każda opiekunka, która myśli o wyjeździe, rozwinęła je w sobie. Dla seniora najważniejsze jest Twoje dobre serce – reszty spokojnie nauczysz się później.
Źródła:
[1] Magdalena Półtorak Współczucie i przebaczenie jako predyktory poczucia sensu życia u opiekunów osób starszych – https://journals.umcs.pl/j/article/view/17402/12451
[2] Anna Kanios , Anna Bocheńska-Brandt Motywacja do pomagania oraz cechy osobowości studentów przygotowujących się do pracy z seniorami – badania polsko-niemieckie – https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_j_2020_33_1_149-163

praca w opiece w Niemczech
Wielkanoc w Niemczech
niedosłuch u seniorów