Opieka nad senioremOpieka nad seniorem to odpowiedzialne i pełne wyzwań zajęcie. Szczególna odpowiedzialność ciąży na opiekunce, której podopieczny przyjmuje leki. Wielu seniorów bierze lekarstwa codziennie, często w dużej ilości, a zasady ich zażywania są ściśle określone. Każda pomyłka czy przeoczenie mogą mieć groźne konsekwencje. Jakie obowiązki w zakresie podawania leków ma opiekunka seniora, a które czynności lepiej zostawić Pflegedienst? Co należy zrobić w sytuacji, gdy podopieczny pomyli lekarstwa albo pominie dawkę? Dowiedz się, co na ten temat mówi niemieckie prawo.
Obowiązki opiekunki w Niemczech a podawanie leków
Przed opiekunką osoby starszej stoi wiele różnorodnych zadań. Codzienna opieka nad seniorem obejmuje:
- pomoc w codziennej higienie osobistej,
- asystowanie przy ubieraniu i rozbieraniu się,
- przygotowywanie i podawanie posiłków,
- organizowanie czasu wolnego i aktywizacja,
- prowadzenie gospodarstwa domowego (zakupy, pranie, sprzątanie),
- wsparcie podopiecznego w poruszaniu się.
Jeśli senior przyjmuje leki, opiekunka przypomina o ich zażyciu lub – w niektórych przypadkach – podaje je zgodnie z planem ustalonym przez lekarza.
Ważne jest jednak, by mieć świadomość ograniczeń prawnych w tym zakresie.
Zgodnie z niemieckim prawem, opiekunka nie ma kwalifikacji medycznych i nie może samodzielnie:
- rozdzielać leków z oryginalnych opakowań do pudełek z przegródkami (tzw. Medikamentenbox),
- zmieniać dawek zaleconych przez lekarza,
- podawać leków dożylnie, podskórnie lub domięśniowo (np. insuliny, zastrzyków),
- dokonywać pomiarów medycznych wymagających kwalifikacji (poziomu glukozy we krwi),
- podejmować decyzji o odstawieniu lub zmianie leków.
Kto więc może pomóc seniorowi w przyjmowaniu leków?
Tę czynność może wykonywać jedynie wykwalifikowany personel medyczny – pielęgniarki i pielęgniarze z Pflegedienst. To nazwa niemieckiej mobilnej służby pielęgniarskiej, która często pełni kluczową rolę w opiece domowej. Zajmuje się w szczególności osobami zażywającymi dużą ilość leków i wymagającymi opieki medycznej. Obowiązkiem Pflegedienst jest rozdzielanie leków do pojemników tygodniowych, podawanie zastrzyków, zmiany opatrunków, leczenie ran, higiena intymna (gdy senior jest całkowicie niesamodzielny), a także kontrola parametrów życiowych. Warto na bieżąco współpracować z pielęgniarką. Ty, jako opiekunka domowa, stale przebywasz przy seniorze. Możesz więc szybko zauważyć niepokojące objawy i przekazać je Pflegedienst, która będzie mogła natychmiast zareagować.
Czym grożą pomyłki w przyjmowaniu lekarstw?
Osoby starsze często muszą regularnie przyjmować leki. Niestety, co, co z jednej strony ma pomóc w powrocie do zdrowia, wiąże się też z wieloma zagrożeniami. Zdarza się, że senior ma problemy z pamięcią: wtedy z łatwością może pominąć dawkę albo wziąć podwójną. Jeżeli dodatkowo bierze kilka innych leków, łatwiej jest o interakcje pomiędzy nimi. Niekiedy na skutek demencji lub innych chorób podopieczny nie jest w stanie zrozumieć dokładnego przeznaczenia leku. Warto też wspomnieć o tym, że osoby starsze mają słabszy organizm, dlatego są dużo bardziej podatni na skutki uboczne lekarstw. Toteż nawet drobne błędy – pominięcie dawki, podanie niewłaściwego leku, zmiana pory przyjmowania – mogą mieć poważne konsekwencje zdrowotne, a nawet zagrażać życiu seniora.
Co się stanie, jeśli osoba starsza przedawkuje leki? Skutkiem może być ostre zatrucie, zaburzenia rytmu serca, a nawet utrata przytomności. Innymi objawami są: problemy z wątrobą i nerkami, zaburzenia równowagi, urojenia, dezorientacja czy majaczenia. Co istotne, objawy te można łatwo pomylić z naturalnym dla wieku pogorszeniem stanu zdrowia. Dlatego tak ważne jest, by stale obserwować podopiecznego i reagować, gdy tylko zauważysz coś niepokojącego. W takiej sytuacji należy natychmiast powiadomić rodzinę, lekarza prowadzącego lub Pflegedienst.
Przyjmowanie leków przez seniora – wsparcie opiekunki
Mimo że opiekunka nie wykonuje czynności medycznych, ona również ma swoją rolę w podawaniu leków podopiecznemu. To ona przypomina seniorowi o zażywaniu lekarstw, przygotowuje wodę lub sok, żeby ułatwić przełknięcie tabletek oraz upewnia się, czy osoba starsza faktycznie przyjęła lek. Powinna też na bieżąco zgłaszać skutki uboczne lub niepokojące objawy po zażyciu lekarstwa, a jeśli rodzina lub Pflegedienst tego oczekuje, prowadzić prosty dziennik leków. Co jeszcze możesz zrobić?
Przede wszystkim przestrzegać ściśle zaleceń lekarzy i pielęgniarek. Przydadzą się recepty oraz sporządzone na wizytach notatki. W widocznym miejscu powieś kartkę, na której rozpiszesz tygodniowy harmonogram podawania leków. Wpisz do niego także wizyty Pflegedienst. Dobrym pomysłem jest zakupienie w aptece specjalnych pojemników, do których pielęgniarka rozdzieli leki. Wystarczy jedno spojrzenie do przegródki, by sprawdzić, czy senior przyjął wszystkie dzisiejsze lekarstwa. Na bieżąco uzupełniaj apteczkę, a gdy jakieś leki się przeterminują, natychmiast je zutylizuj.
Co zrobić, gdy podopieczny pominie dawkę leku? Najpierw sprawdź ulotkę – w niej powinny znajdować się informacje na ten temat. Możesz też skontaktować się z lekarzem seniora albo z pielęgniarką i wymienić nazwę lekarstwa. Specjalista podpowie Ci, co robić dalej. Dobrze jest trzymać w widocznym miejscu numery telefonów do Pflegedienst, do przychodni i do najbliższego szpitala.
Podsumowanie
Opieka nad seniorem, który przyjmuje leki, to zadanie wymagające wiedzy, ostrożności i dobrej organizacji. Jako opiekunka masz za zadanie wspierać podopiecznego w jego leczeniu, ale nie powinnaś podejmować się czynności medycznych. Tutaj dużym ułatwieniem będzie dla Ciebie zgodna współpraca z Pflegedienst. Wspólnie zagwarantujecie seniorowi bezpieczeństwo, a Ty nie będziesz musiała przejmować się odpowiedzialnością za czynności, do których nie posiadasz uprawnień.
Źródło:
[1] Julia Krzemińska, Dorota Trybusińska Wielochorobowość oraz wielolekowość jako wyzwanie w opiece nad pacjentem w wieku starczym
Dna moczowa u seniora
Opieka nad seniorem